Om deze redenen heeft Deliflor besloten dat het hebben van testprogramma’s in het buitenland van cruciaal belang is voor de toekomst. Er zijn inmiddels al testloc-ties in Japan, Italië, Maleisië en Colom­bia. Om meerdere redenen vonden we dat we in Colombia nóg meer moesten doen. Samen met Nederland en Japan is Colombia één van de grootste chrysan­ten productie gebieden ter wereld. Op jaar basis worden er ongeveer 900 mil­joen stelen gepro­duceerd die voor namelijk naar de Verenigde Staten worden geëxpor­teerd. Daarom be­gonnen zeven jaar geleden de eerste verkennende reizen naar Colombia.

De start van Deliflor Colombia
Tweeënhalf jaar geleden ben ik naar Colombia verhuisd en heb mij daar per­manent voor Deliflor gevestigd. Het be­langrijkste doel van Deliflor Colombia is het serviceniveau voor de Colombiaanse telers te verhogen en onze veredelings-nummers in een vroeger stadium te kun­nen testen. Het Deliflor Colombia team bestaat uit 9 medewerkers, die dagelijks bezig zijn met het doen van bloeiproeven, verkoopvan moederplantenen het geven van technische ondersteuning aan telers. Op Flores Silvestres huren wij een loca­tie waar uitgebreide veredelingsproeven worden gedaan, op basis van Colombi­aanse teeltmethoden en met type ras­sen die aansluiten bij de voorkeur van de Amerikaanse consument.

Colombiaanse teelt
De teelt in Colombia is heel anders ge­organiseerd dan in Nederland. De Co­lombiaanse bedrijven zijn groot en kunnen al snel 30 hectaren meten. Op zo’n bedrijf werken vaak wel 500 me­dewerkers. Een ander groot verschil is dat de bedrijven helemaal zelfvoorzie­nend zijn, van de productie van stekken tot en met de verkoop van de bloemen aan de Amerikaanse groothandelaren. Het assortiment van Colombiaanse be­drijven bestaat uit wel 80 tot 120 chrysan­ten rassen per bedrijf. Daarnaast produce­ren de telers vaak ook andere producten zoals gerbera en asters. Rozen en anjers worden niet geproduceerd in het Medel-lin gebied omdat het daar te warm voor is. Deze producten worden hoofdzakelijk in Bogota geproduceerd. In totaal zijn er zo´n 40 Colombiaanse bedrijven die alle chrysanten voor de Amerikaanse markt produceren. De grootste Colombiaanse teler teelt op dit moment circa 2 miljoen stelen in de week. Hygiëne is van groot belang Het is in Colombia erg belangrijkziektevrij materiaal te kunnen leveren. De import van stek vanuit Nederland is om hygiëni­sche redenen niet toegestaan. Voorheen leverden we daarom vitro plantjes aan Colombia. Het nadeel hiervan is dat het meer dan een jaar duurt voordat je van dit materiaal goede stekken kunt maken. Tegen die tijd zijn er in Nederland al nieu­we, betere selecties gemaakt. Bedrijven in Colombia die met dit systeem werken lopen zo’n drie jaar achter op bedrijven die wel met stek materiaal uit Nederland kunnen werken.

De selecties die wij in Colombia nu kun­nen maken zijn voor deze markt vaak beter dan nieuwe selecties die uit Ne­derland vandaan komen. Ze hebben zich al aangepast aan het Colombiaanse kli­maat, wat ze betrouwbaarder maakt. Ook kunnen we sneller verbeteringen in de rassen doorvoeren die aansluiten op de behoeften van de markt.

Om tegemoet te komen aan de eisen met betrekking tot hygiëne, hebben we een speciaal protocol ontwikkeld. Al het ma­teriaal wordt twee keer per jaar op virus­sen getest. We gebruiken twee test pro­tocollen. Een methode komt uit Agdia. De andere is gebaseerd op real time PCR. Alle rassen hebben een eigen set hand­schoenen, zodat ziekten tijdens het stek plukken niet door de werknemers van het ene op het andere ras over kunnen worden gebracht.

Direct en dagelijks contact
Het belangrijkste van opereren op de Co­lombiaanse markt is het directe en dage­lijkse contact met de telers. We bezoeken de farms dagelijks, waardoor we snel in kunnen spelen op problemen. Ook heb­ben we zo de moge­lijkheid ze nieuwe din­gen te laten zien en hun mening te vragen over de rassen die we ontwikkelen.

Ontwikkelingen
De afgelopen drie jaar zijn voor de Co­lombiaanse bloemenindustrie niet ge­makkelijk geweest.
De kwaliteit van leven is in Colombia enorm vooruit gegaan. Echter de Ameri­kaanse Dollar is sterk in waarde vermin­derd in vergelijking tot de Colombiaanse Pesos. Dit zorgt voor de telers voor enor­me financiële problemen. Noodzakelijke investeringen worden uitgesteld omdat ze genoodzaakt zijn kosten te besparen. Dit heeft negatieve gevolgen voor de hele bloemensector in het land.

Toekomst
Toch zien we de toekomst met vertrou­wen tegemoet. De Amerikanen zullen bloemen blijven kopen en de Colombianen zullen ze blijven produceren. Vlieg- en arbeidskosten zullen de twee grootste uitdagingen zijn om in de hand te houden. Gelukkig kan je vanuit Carta-gena Colombia snel naar Miami met de boot varen dus hier zijn vele mogelijkhe­den om succesvol de transport kosten in de hand te houden. Voor het in de hand houden van de personeelskosten zal er geïnvesteerd moeten worden in automa­tisering, hierin zijn vele mogelijkheden en kunnen de Colombianen veel leren van de Nederlanders. Wel moet er altijd opgelet worden dat een oplossing voor Nederland vertaald moet worden naar een praktische oplossing voor Colombia.

Door Erik van Berkum in de functie als Area Manager Asia & America, Deliflor. Dit artikel is in het Engels in de Floraculture International geplaatst en is in het Nederlands verschenen in Het Blad: Personeelsblad van de Beekenkamp Groep.

Om de War on Drugs te steunen van Colombia, gaf de Amerikaanse overheid een voorkeursbehandeling in het kader van de Andean Trade Preference Act (ATPA) aan de Colombiaanse snijbloemen industrie. Op dezelfde manier verleende de Europese Unie de Colombiaanse snijbloemen sector handelsvoordelen via het General System of Preferences (GSP). Deze internationale handelsakkoorden stelden Colombiaanse bloemen exporteurs vrij van betaling van import heffingen voor de Europa en de V.S.. Samen zorgden de Binnenlandse en internationale maatregelen ervoor in combinatie met sterk ondernemerschap van de Colombiaanse bloemen kwekers tot een snelle groei van de sector . Vandaag de dag in Sabana de Bogotá, zijn er ongeveer 460 bedrijven die hun bloemen verkopen aan 300 exporteurs. Er zijn, ongeveer 5.906 hectaren land gewijd aan de productie van de snijbloemen, die een gemiddelde van 70.000 directe banen en 60.000 indirecte banen in alleen Colombia realiseert. Verder is erg kenmerkend dat elk bedrijf zijn eigen productie maar ook zijn eigen distributie systeem heeft, ook is een belangrijke rode draad dat er een moordende concurrentie is onder de telers en dat er van vereniging en gemeenschappelijk belangen behartiging nauwelijks sprake is.

De ongecontroleerde snelle groei van de bloemen sector en de penetratie van Colombiaanse bloemen op de markt in de V.S. werden niet positief ontvangen door de kwekers van snijbloemen in de V.S.. In 1973 diende de Amerikaanse kwekers petitities in bij hun overheid met de boodschap om Colombiaanse bloemen tegen te houden bij de grens. Geconfronteerd met protectionistische maatregelen, en om de belangen van de Colombiaanse bloemen industrie veilig te stellen creëerden Colombiaanse kwekers een vereninging genaamd Asocolflores (Colombian Association of Flower Exporters). Momenteel zijn er ongeveer 200 bedrijven lid van Asocolflores; een groot aantal, maar toch nog minder dan de helft. Asocolflores verdedigde de Colombiaanse bloemen industrie tegen de anti-dumping beweringen en lobbyde bij de Amerikaanse overheid om geen protectionistische maatregelen te treffen. Toch werden anti-dumping maatregelen getroffen in 1987 tegen de Colombiaanse bloemen industrie terugwerkende tarieven werden opgelegd aan de chrysanten en anjers uit Colombia. Om verdere beschuldigingen te vermijden, deed de Colombiaanse bloemen industrie vrijwillig afstand van alle overheidsprogramma’s, met inbegrip van CERT. In 1999, sloot Asocolflores zich aan bij “U.S. cut flower growers” om gezamelijk FPO Flower Promotion Organisation) op te richten een organisatie voor de bevordering van de consumptie van bloemen.

Verschillende factoren zorgen voor problemen in de Colombiaanse bloemen industrie oorzaken zijn onder andere vermarkting, kwaliteit van het product, gebrek aan automatisering, gebrek aan entree barrières en devaluatie van de Dollar ten opzichte van de Pesos.

In zijn boek Cuentos Chinos, van de auteur Andrés Oppenheimer, vraagt hij zich af:

Waarom produceren de Hollanders meer bloemen dan de Colombianen?
Hij beschrijft zoals hij het geleerd heeft uit de boeken van Michael Porter een Professor aan de Harvard University, Zuid Amerika zou de grootste bloemen producent ter wereld kunnen zijn het heeft immers: goedkope arbeid, een groot areaal waar geteeld kan worden, veel zon, veel water, een enorme variëteit aan bloemen en soorten. Maar de grootste producent van bloemen ter wereld is zonder discussie Nederland, een van de landen met een klein oppervlak land waar geteeld kan worden, een land met weinig zon en een land waar arbeid een van de duurste ter wereld is. De reden hiervoor is erg simpel, want wat vandaag de dag belangrijk is voor de bloemen industrie, is veredeling, distributie capaciteit en marketing.

De Colombiaanse bloemen exporteurs” mogen nooit akkoord gaan met het vestigen van hun eigen verkoop apparaat, net zoals ze nooit hun eigen vliegmaatschappij mogen vestigen voor de distributie van bloemen. Daarnaast wordt er weinig geëxperimenteerd en geïnnoveerd in Colombia, zegt ex president van Asocolflores Jorge Enrique Uribe om uitleg te geven aan de situatie.

De cijfers spreken voor zich: Op dit moment in vergelijking met 5 jaar geleden, kost een bos bloemen in de Verenigde Staten tijdens Valentijnsdag bij Wal-Mart 3,99 US$, 5 jaar geleden was dat 5,99 US$.

Deze dramatische achteruitgang van de prijs van de Colombiaanse bloemen heeft verschillende redenen. De Colombiaanse bloemen producenten zijn zelf het product gaan vermarkten, en brengen de bloemen tot bijna bij de deur van de consument. Daarnaast wordt er geleverd aan de grote supermarkt ketens welke de condities van koop en verkoop vaststellen in het voordeel van de supermarkt. Wal-Mart is op dit moment verantwoordelijk voor 50% van de verkoop van de Colombiaanse bloemen.

De laatste jaren is de verkoop van bloemen geconcentreerd rond 7 á 8 winkelketens van Costo tot Wal-Mart en deze maken volledig de dienst uit. Het marktaandeel van de supermarkten is de laatste 10 jaar gestegen van 41% naar 52% terwijl de handel met de bloemisterijen verminderde van 32% naar 20%. Tevens 10 jaar geleden was de helft van aankopen van ornamental producten: bloemen op dit moment is dat met 20% gedaald en nog slechts een goede 30%. Dat planten populairder worden in Amerika heeft volgens mij alles te maken met kwaliteit van het product. Potplanten worden lokaal in de Verenigde Staten geproduceerd en hebben een betere houdbaarheid dan bloemen die veel al nog zonder uiterste verkoop datum worden verkocht in de winkels.

Voor de val van de bloemen prijzen in Colombia, bloemen exporteurs dienen steeds meer volumen te exporteren om het zelfde rendement te draaien. Terwijl dit steeds moeilijker wordt om het te realiseren. De Colombiaanse bloemen worden iedere dag voor minder geld verkocht terwijl ze meer verkopen zijn de inkomsten voor het nationaal product minder. Geeft Jorge Enrique Uribe aan ex president van Asocolflores, welke na zijn presidentschap een bloemen export bedrijf heeft opgericht waar hij op dit moment weer mee aan het stoppen is.
Maar dit is niet de enige reden waarom de bloemen telers/exporteurs met export op de Verenigde Staten in de problemen zitten. Hoewel Colombia de grootste exporteur van bloemen naar de Verenigde Staten is wordt het aandeel wel kleiner enerzijds door het kleinere verkoop aandeel in geld anderzijds door de toename van de concurrentie uit andere landen. De stijging in de laatste 10 jaar in geld uit gedrukt is 3% en voor Nederland de tweede leverancier aan de Verenigde Staten is dit 2%, volgens een studie van International Stratie Consultans uit gevoerd onderleiding van ex minister van Colombia Angela María Orozco.

Op het toneel zijn andere landen verschenen met een grote dynamiek zoals Canada welke 8% is gegroeid met export op de Verenigde Staten, Brazilië 37%, Taiwan 24%, Nieuw Zeeland 23%, en op dit moment begint China te exporteren. Voor degene die zeggen China is op korte termijn geen bedreiging op korte termijn: Waarom produceert het merendeel van de Chinese telers dan voor de nationale markt? en als de kwaliteit zo slecht is uit China waarom heef China dan 1% marktaandeel in de Verenigde Staten in 2005? Maar let op alle business van de Chinese reus uit Azie is groot op dit moment heeft China 636.000 Hectaren in productie, een derde van het totale areaal in de wereld. Dit areaal is 100 keer groter dan het areaal in Colombia waarop de Chinezen 9.000 miljoen snijbloemen produceren.

Op de markt in de Verenigde Staten is de werkelijke concurrentie t.o.v. van het lokaal geproduceerde product uit de Verenigde Staten niet helemaal duidelijk. Het nationale product heeft een kortere logistieke keten, een kwalitatief betere bloem, meer ervaring op de markt en een betere kennis van wat er op de markt gebeurd en tot slot hebben de Amerikaanse lokale producenten een hogere sociaal niveau en betere bedrijfsomgeving.

Het zekere is dat de producenten, behalve de situatie van de devaluatie van de dollar last hebben van het feit dat de Amerikaanse consumenten markt niet in bestedingen niet substantieel groeit. In 2005 kwam de totale import vanuit Colombia neer op 1.631 miljoen dollar, bij een besteding per hoofd van de bevolking van 34 dollar welke een daling laat zien t.o.v. 2004 van 1,40 dollar. Een ander negatief aspect is dat het product droogbloemen uit Canada en Costa Rica een stijging laat zien. Ook vind er concentratie plaats is in de bloemen sector was het vroeger een familie business met vele kleine spelers tussen 2001 en 2005 nam het aantal bedrijven met 5,1% af.

In relatie tot de markt in Europa waar Colombia een export aandeel heeft van 9% zien we ook geen duidelijke groei, hoewel de Nederlanders deze eventuele groei natuurlijk makkelijk zelf kunnen bijbenen. Aan de andere kant zien we de Afrikaanse landen die speciale overeenkomsten hebben met Europa waardoor er sprake is van protectionisme voor de Afrikaanse landen t.o.v. Colombia. Landen als Kenia, Oeganda, Ethiopië en Tanzania laten groei zien. De ontwikkeling van de bloemen sector in deze landen laat overeenkomsten zien met instituties als USAID in de Verenigde Staten en de Europese Unie. Behalve concurrentie van de Afrikaanse landen, heeft Colombia ook te maken met concurrentie uit Nederland, Israël, Ecuador, Costa Rica en Mexico.

In Ecuador wisselde veel bedrijven van eigenaar, veel Colombiaanse eigenaren vertrokken en ze controleren nu niet meer dan 15% van de Ecuadoraanse bloementeelt. Daarvoor in de plaats zijn gekomen Ecuadoraanse Nederlandse en Amerikaanse eigenaren. Veel bedrijven in Ecuador richten zich op de Russische markt.

De bloemen industrie in Colombia heeft een historie van bijna 40 jaar met een traditionele focus op de export. Colombia is de tweede bloemen producent ter wereld. Een tijd geleden dacht men Colombia is een land met een grote potentie voor productie van bloemen. De gedachte nu is dat de bloemen industrie veel last heeft van verval. Een paar jaar geleden kocht Dole Fresh Flowers (DFF) 700 hectaren in de Sabana de Bogota voor een prijs per hectare die op dat moment gold als het hoogste ter wereld. In Oktober 2006 vertrok Dole Fresh Flowers uit Ecuador en verkocht 400 hectaren in de Sabana de Bogota. Waarom? Het ondernemers resultaat was niet rendabel.

Op dit moment hebben 10 grote bloemen producenten uitstel van betaling aangevraagd (Ley 550) en verwacht wordt dat er de komende weken nog weer eens 10 bedrijven uitstel van betaling aanvragen. Bedrijven die niet bestand zijn tegen de conjuncturele schommelen of structureel niet de mogelijkheid zijn om de bloemen productie rendabel te krijgen.

Feiten van de Colombiaanse bloemen industrie op een rijtje:

1. 205.000 werknemers waarvan 111.000 direct en 94.000 indirect
2. 1.000.000 Colombianen zijn van de bloemen sector afhankelijk
3. 906 miljoen dollar geëxporteerd in 2005
4. 930 miljoen dollar geëxporteerd in 2006
5. 6.953 hectaren voor bloemen export in productie
6. 88,5% van de werknemers hebben operationele werkzaamheden
7. 6% van de werknemers zijn vrouw
8. Dit is 25% van de totale plattelands arbeid
9. 95% van de Colombiaanse bloemen productie wordt geëxporteerd.
10. Deelneming van bloemen in PIB Agropecuario is 3,9%

Dit artikel is zeer vrij vertaal uit Portada van 14 februari 2007 waar nodig heb ik het e.e.a. aangevuld of weggelaten.

Bovenstaande file is in MS visio beschikbaar, indien je intresse hebt of updates wilt maken mail me.

Ook geeft het een aardig inzicht in de marktaandelen per regio wereldwijd.

Wereld Bloemen Markt omzet in geld

N.B. heb je andere ideeën over deze aantal schiet maar raak!

De Colombiaanse snijbloemen industrie komt voort uit een grote regionale productie verschuiving. In de jaren ’50, was de snijbloemen productie geconcentreerd in het Noordoostelijke deel van de Verenigde Staten in de plaatsen New York, Philadelphia en Boston. Oorzaak dat de bloemen hier geteeld werden was het klimaat, de bederfelijkheid van snijbloemen en het gebrek aan goede logistieke voorzieningen, dit beperkten de telers tot nabijgelegen markten. In de jaren ’60, liet de vooruitgang in luchtvervoer en management van de koude keten telers toe om verdere markten te gaan bedienen, maar de telers in het Noordoosten van de Verenigde Staten waren niet in staat om jaarrond product aan te bieden. Dit bood echter mogelijkheden voor de telers in Florida, Californië en Colorado, waar het klimaat beter is en de loonkosten toen der tijd lager. Het aantal telers in Florida en Californië steeg en dit gekoppeld aan goedkope luchtvracht maakte het voor de telers in het Noordoosten van de Verenigde Staten onmogelijk om door te gaan met de teelt van bloemen met als gevolg dat de telers stopten of verhuisden. (Mendez 1991).

In 1964 ontdekte een universitair onderzoeker de Sabana de Bogotá in Colombia als ideaal teelt gebied voor de productie van snijbloemen. Het klimaat van de Sabana staat gerand voor jaarrond goede kwaliteit snijbloemen. Daarnaast heeft de Sabana vlak en vruchtbaar land, goedkope arbeid en ligt het relatief dichtbij de V.S. dit maakt het tot de ideale plaats om tuinderijen te vestigen. In het begin van de jaren ’70, was Floramérica de eerste snijbloemen exporteur van Colombia naar de V.S. Het bedrijf was opgericht door vier Amerikaanse zakenlieden, inclusief de universitair onderzoeker als snel was Floramérica verantwoordelijk voor bijna alle snijbloemen export (Fairbanks en Lindsay 1997).

Het nieuws van het enorme succes van Floramérica in de Sabana van Bogota deed zich al snel de ronde en enthousiaste Colombiaanse ondernemers begonnen met het oprichten van hun eigen firma’s veelal door de werknemers van het eerste uur van Floramérica in dienste te nemen of als consultant te gebruiken. In 1978 steeg de Colombiaanse export tot 90% van de totale import van snijbloemen in de V.S.. Het gemiddelde rendement op de investering bedroeg 600% per jaar. Hoewel kennis en de deskundigheid voor de productie van snijbloemen snel verspreid werd, hadden de Colombiaanse kwekers grote problemen om de bloemen op de markt in de V.S. te krijgen. Voornaamste oorzaken waren het slechte wegennet van Colombia en de armzalige luchtvervoer infrastructuur. Aanvankelijk, overtuigden de kwekers Avianca, de nationale luchtvaartmaatschappij, om bloemen in bagage compartimenten te vervoeren van passagier vliegtuigen, echter, vertragingen en het mishandelen van het product veroorzaakten significante verliezen. Hoewel de vervoersvoorwaarden beduidend zijn verbeterd en op dit moment hebben de kwekers toegang tot gekoelde vrachtwagens en vrachtvliegtuigen, echter slecht beheer en coördinatie bij de internationale luchthaven van Bogotá zorgen, vooral wanneer bij piek vraag van de V.S. voor dure vertragingen.
Dit artikel is een Nederlandse vertaling van de Engelse: Improving Labor and Enviromental Standards in the Colombian Cut Flower Industry. Je kan de orginele versie vinden door hier op de link te klikken.

Een netwerk van Europese en Noordamerikaanse niet-gouvernementele organisaties (NGOs) en mensenrechtenorganisaties en milieugroepen betrokken bij de sociale en milieueffecten van de bloemen productie begon met een internationale campagne tegen de bloemen sector om zijn praktijken te veranderen. Werkend in samenwerking met Corporación Cactus, een Colombiaanse niet-gouvernementele organisatie (NGO), werd de internationale aandacht gevestigd op de slechte arbeidsvoorwaarden van de werknemers in de bloemen productie. Speciale aandacht was er voor de werknemers, die hoofdzakelijk uit slecht-opgeleide vrouwen bestond die enig kostwinner waren vaak zonder man maar met kinderen.

Onder de vele klachten die door de werknemers werden geuit waren gezondheidsproblemen met betrekking tot pesticide blootstelling met inbegrip van voortijdige geboorte, braken, huid en ademhalingsproblemen. Bovendien stelde de campagne sommige werkgelegenheidspraktijken van de bloemen producenten aan de kaak. Hoog op de agenda stond, het gebruik van korte termijn arbeidscontracten en toeleveringscontracten door uitzendbureaus. Deze praktijken werden veroordeelt omdat zij kwekers toe stonden niet te betalen voor vaste arbeiderscontracten, die duurder zijn, terwijl het eigenlijk wel vaste arbeidsovereenkomsten waren. De kwekers traden verder hard op tegen werknemers die zich proberen te organiseren in vakbonden.

Milieu kwesties kwamen ook aan de orde. De kwekers gebruikten grote hoeveelheden herbiciden en pesticiden en er zijn zorgen over de nabijgelegen watervoorziening. De vraag van de bloemen industrie naar water heeft ook zo zijn keerzijde voor het milieu, in sommige gebieden, is het grondwater niveau gedaald met 20 meter tot 200 meter, volgens sommige NGO- rapporten.

Onlangs zijn de NGOs ook begonnen om druk te zetten op de supermarkten die Colombiaanse bloemen verkopen. De pamfletten en de websites laten zien welke grote supermarkten zoals Costco, Albertsons, Safeway, en wal-Mart Colombiaanse bloemen verkopen. De NGOs zijn een campagne gestart onder de naam “Fairness in Flowers” die het publiek aanspoort om brieven te schrijven aan supermarkten om Colombiaanse (en Ecuatoriaanse) bloemen te boycotten totdat zij zijn verzekerd dat de bloemen producenten adequate arbeid en milieu verdragen hebben. De campagnes, echter, zijn beperkt tot leden van de deelnemende NGOs of tot hen die toevallig op internet de campagne zien omdat er weinig pers aandacht is geweest, in het bijzonder in het laatste decennium.

Toch hebben de diverse acties genoeg druk uitgeoefend om Asocolflores, de Colombiaanse vereniging van bloemkwekers aan te moedigen, om een green label op te richten. Sommige kwekers hebben ook maatregelen getroffen om hun productie praktijken te verbeteren. Maar de Colombiaanse bloemen industrie is samengesteld uit honderden onafhankelijke kwekers en bedrijven van verschillende schaal grootte en met zeer verschillende logistieke ketens, en verschillende meningen over hoe te handelen en hoe de problemen op te lossen.

Hoe kan de Colombiaanse bloemen industrie zich verbeteren?

Link invoeren

Dit artikel is een Nederlandse vertaling van de Engelse: Improving Labor and Enviromental Standards in the Colombian Cut Flower Industry. Je kan de orginele versie vinden door hier op de link te klikken.